فرهنگ لغت عربی به فارسی؛ نسخه‌ای نادر که پس از سال‌ها دوباره به جامعهٔ علمی معرفی شد
مفتاح اللغه یک فرهنگ لغت عربی به فارسی است که شیخ احمد بن نبی آن را بر اساس ترجمهٔ اثر محمود بن عمر الزمخشری شکل داده است.
اما ماجرا فقط یک ترجمهٔ ساده نیست. شیخ احمد بن نبی، علاوه بر ترجمهٔ اثر امام زمخشری، واژه‌ها و مدخل‌های دیگری را از فرهنگ‌های عربی به آن افزوده است؛ به همین دلیل، در این پژوهش او نه تنها مترجم، بلکه مؤلف کتاب نیز شناخته می‌شود.
برخی آثار فقط کتاب نیستند، سندی‌اند از تاریخ زبان، فرهنگ و دانش یک تمدن.
در این پژوهش، نسخه از جنبه‌های مختلف بررسی شده است.
محقق کتاب
در پژوهشی دانشگاهی در مرحلهٔ پسادکترا در ISTAC، این نسخهٔ نادر را شناسایی و بررسی کرده و با استفاده از روش‌های علمی تحقیق و نسخه‌شناسی، به توصیف، تحلیل و استخراج متن آن پرداخته است؛ تلاشی برای احیای اثری که سال‌ها کم‌تر شناخته شده بود.
اهمیت مفتاح اللغه فقط در قدیمی‌بودن آن نیست.
هر نسخهٔ خطی، بخشی از حافظهٔ علمی یک تمدن است. مفتاح اللغه تلاشی است برای آنکه این حافظه، از میان صفحات یک نسخهٔ قدیمی، دوباره به گفت‌وگوی علمی امروز بازگردد.
این اثر با بهره‌مندی از حمایت‌های مادی، معنوی، علمی و ادبی معهد عالی علوم اسلامی، مرکز مطالعات و پژوهش و مجتمع دینی صدرالاسلام بندر خمیر، از مجموعه‌های وابسته به شورای عالی مدارس اهل‌سنت و جماعت جنوب ایران، تحقیق، احیا و به جامعهٔ علمی ارائه شده است.
